بررسي علل افزايش جمعيت شهري در مقياس ناحيه اي^*

(با تأكيد بر استان خراسان)

دكتر محمدعلي احمديان ^**

دكتر مهدي جهاني^***

چكيده

با توجه به اينكه عدم تعادل در نظم فضايي جمعيت، مشكلات متعددي را براي كشور به وجود آورده است، اين تحقيق بر آنست با شناخت عوامل مؤثر بر روند افزايش جمعيت شهري، زمينة مناسبي براي رفع مشكلات مزبور را فراهم نمايد. به همين منظور از بين طبقات جمعيتي شهرهاي استان خراسان 9 شهر به عنوان نمونه انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته است. يافته هاي تحقيق حاكي از رشد 9/2 درصدي جمعيت شهري، طي دورة 75-1365 مي باشد كه تنها 9/0 درصد آن ناشي از مهاجرت بوده است. مهاجرت به شهرها، هم از نظر كمي و هم از نظر عوامل مؤثر بر آن، ارتباط معني داري با طبقات جمعيتي شهرهاي نمونه داشته است، ليكن در مجموع، انگيزه هاي شغلي و برخورداري از خدمات آموزشي، مهمترين علل مهاجرت به شهرها بوده است.

واژگان كليدي

طبقات جمعيتي، نظم فضايي، جستجوي كار، جابجايي اجباري

مقدمه

تحولات جمعيتي ايران حاكي از آنست كه كل جمعيت كشور در سال 1345 حدوداً 19 ميليون نفر بوده است و از اين تعداد، 6 ميليون نفر شهرنشين بوده اند. در سال 1375 با افزايش جمعيت كشور به حدود 60 ميليون نفر، جمعيت شهري به 5/37 ميليون نفر افزايش يافته است كه 6 برابر جمعيت شهري سال 1345 مي باشد (مركز آمار ايران، 1378). اين در حالي ست كه طي همين دوره ي زماني، جمعيت روستايي به 2 برابر هم نرسيده است. اين افزايش سريع جمعيت شهري از يك طرف منجر به گسترش سريع شهرها و افزايش مشكلات جوامع شهري شده است و از طرف ديگر با تخليه جمعيت نقاط روستايي، توليدات كشاورزي كه نياز جمعيت رو به افزايش كشور را تدارك مي نموده است، رو به كاهش نهاده و وابستگي غذايي كشور را شدت مي بخشد. لذا بررسي و تحليل عوامل افزايش جمعيت شهري، از اهميت بالايي برخوردار مي باشد.

سابقه تحقيق

از انقلاب صنعتي به اين طرف، پديده شهرنشيني، به صورت مسأله اي بغرنج به وجود آمد. در سال 1800 ميلادي تنها 1/3 درصد از جمعيت جهان در نقاط شهري زندگي مي كردند ليكن اين نسبت در سال 1900 به 1/13 درصد و در سال 1995 به حدود 46 درصد افزايش پيدا كرد و پيش بيني مي شود اين رقم تا سال 2030 از 60 درصد جمعيت كره زمين افزون گردد. United Nations, 1998)) علت اين افزايش بي رويه جمعيت شهري، در كشورهاي توسعه يافته، افزايش طبيعي جمعيت، به دليل كاهش مرگ و مير از يك سو و تمركز فعاليت هاي صنعتي در كانون هاي شهري از سوي ديگر بوده است. (هاگت، 1375) اين پديده در كشورهاي در حال توسعه با تأخير زماني و عللي متفاوت صورت گرفت كه مهمترين آنها تفاوت ميان نقاط شهري و روستايي به لحاظ زمينه هاي اشتغال، سطح دستمزدها، امكانات خدماتي و رفاهي و نظاير اينها مي باشد. (Chapman, 1999)

تحليلگران اقتصاد سياسي، در مورد علل ساختاري افزايش جمعيت شهري در كشورهاي اخير، بر تأثير پديده وابستگي كه از پيامدهاي نظام سرمايه داري جهاني ست، تأكيد بيشتري مي نمايند. (گيلبرت، 1376)

جزییات فایل دریافتی شما :

نام :‌ پروژه آمار بررسي علل افزايش جمعيت شهري در مقياس ناحيه اي

موضوع :‌ آمار

فرمت :‌ word قابل ویرایش

صفحات : 7

تگ : دانلود - دانلود مقاله - دانلود مقالات دانشجویی - دانش تحقیق - جزوه دانشجویی - تحقیق -